كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى ( 1375 ش : قم و اردبيل )

80

مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى )

و بايد صداى آن زن را بيگانگان از مردان نشنوند . شهيد ثانى در انتها آورده است كه لا بأس به اشكالى در استثناء حداء و نيز غناى زنان در عروسيها با شرايط ذكر شده نيست . « 1 » به‌طور كلّى تا قبل از محقق ثانى كركى صاحب جامع المقاصد در كتب فقهى راجع به مرثيه‌خوانى حضرت امام حسين عليه السّلام به‌طور غناء و استثناء آن از حرمت غناى اثرى ديده نمىشود . محقق كركى در كتابش قولى بدون ذكر نام قائل نقل مىكند كه از حكم حرمت غناء ، مرثيه را نيز استثناء كرده است ، ولى نه قائل اين قول را ذكر كرده و نه از دليل بيانى آورده است . محقق كركى در جامع المقاصد چنين آورده است : و از غناء ، حداء ، و آواز زن در عروسيها با شروطى كه مىآيد استثناء شده است و برخى از علما ، مراثى امام حسين عليه السّلام را نيز از حرمت غناء استثناء كرده‌اند . « 2 » صاحب جواهر حرمت غناء را بلاخلاف و بلكه اجماعى مىداند و حتى ادعا مىكند كه مىتوان حرمت آن را جزو ضرورى مذهب شمرد . سپس در موضوع غناء و اقوال مختلف پيرامون آن بسط كلام داده است و اقوال علما را در خصوص تعريف غناء آورده و آن را موكول به عرف دانسته است . مراثى امام حسين عليه السّلام و تعزيه آن حضرت را اگر جزو نوحه‌گرى به وجه صحيح و حق قلمداد شود ، اشكال در استثنا آن نمىداند ، لكن اگر آن به عنوان يكى از مقامات و شعب غناء محسوب شود نمىتوان از حكم غناء خارج دانست . « 3 »

--> ( 1 ) . الروضة البهية فى شرح اللمعة الدمشقيه ج 3 ، ص 212 و 213 . ( 2 ) . جامع المقاصد . ( 3 ) . جواهر الكلام ج 22 ، ص 44 - 56 .